Từ ngày 01/01/2026, Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT) sửa đổi chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Hiểu rõ các quy định mới không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp lý.
LƯU Ý QUAN TRỌNG
Bài viết này cung cấp thông tin tham khảo về các thay đổi trong chính sách thuế VAT từ năm 2026. Do chính sách thuế có nhiều điểm phức tạp và có thể có thay đổi, bổ sung trong quá trình triển khai, chúng tôi khuyến nghị bạn nên xác minh lại thông tin với cơ quan thuế địa phương để nhận được hướng dẫn chi tiết và phù hợp nhất với tình hình cụ thể của mình. Hoặc bạn có thể liên hệ với các dịch vụ tư vấn thuế chuyên nghiệp như THtax để được hỗ trợ toàn diện.
Thay Đổi Lớn Nhất: Nâng Ngưỡng Miễn Thuế VAT Lên 500 Triệu
Quy Định Mới Về Ngưỡng Doanh Thu
Theo Luật thuế VAT sửa đổi, điểm thay đổi quan trọng nhất là:
Doanh thu không chịu thuế VAT:
- Cũ (đến hết 2025): 100 triệu đồng/năm
- Mới (từ 01/01/2026): 500 triệu đồng/năm
- Tăng: 400 triệu đồng (gấp 5 lần)
Điều này có nghĩa là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ KHÔNG phải tính nộp thuế VAT. Tuy nhiên, vẫn phải kê khai doanh thu với cơ quan thuế để làm căn cứ xác định thuộc diện miễn thuế.
Ai Được Hưởng Lợi?
Hộ kinh doanh nhỏ lẻ: Các hộ bán tạp hóa, quán ăn vỉa hè, dịch vụ sửa chữa nhỏ, salon tóc, quán cà phê nhỏ... với doanh thu dưới 500 triệu/năm (khoảng 41,6 triệu/tháng) được miễn hoàn toàn thuế VAT.
Giảm gánh nặng hành chính: Không phải kê khai, tính thuế VAT phức tạp, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ.
Tăng lợi nhuận thực tế: Số tiền không phải nộp thuế có thể dùng để tái đầu tư hoặc cải thiện đời sống.
Đối Tượng Chịu Thuế VAT Từ 2026
1. Đối Tượng Chịu Thuế
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm phải nộp thuế VAT khi:
- Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên lãnh thổ Việt Nam
- Nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ từ nước ngoài
2. Đối Tượng KHÔNG Chịu Thuế VAT
Một số hàng hóa, dịch vụ không thuộc diện chịu thuế bao gồm:
Dịch vụ công ích:
- Dạy học, dạy nghề
- Dịch vụ y tế (khám chữa bệnh)
- Dịch vụ văn hóa, nghệ thuật, thể thao (không nhằm mục đích kinh doanh)
Sản phẩm nông nghiệp:
- Nông sản, thủy sản sơ chế hoặc chưa chế biến (quy định mới từ 2026)
- Giống vật nuôi, giống cây trồng
Dịch vụ tài chính, bảo hiểm:
- Dịch vụ tín dụng
- Dịch vụ bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm vật chất
- Dịch vụ chứng khoán (một số loại)
Hàng hóa, dịch vụ khác:
- Chuyển quyền sử dụng đất
- Nhà ở thuộc sở hữu nhà nước
3. Thay Đổi Quan Trọng: Nông Sản Được Khấu Trừ Thuế
Đây là thay đổi cực kỳ quan trọng có hiệu lực từ 01/01/2026:
Trước đây: Nông sản, thủy sản sơ chế không chịu thuế VAT → Doanh nghiệp mua vào không được khấu trừ thuế đầu vào → Gây tồn đọng vốn
Từ 2026: Nông sản, thủy sản sơ chế không phải kê khai, tính nộp VAT đầu ra, nhưng doanh nghiệp mua vào được khấu trừ toàn bộ VAT đầu vào đã phát sinh.
Điều này giải quyết vấn đề nan giải kéo dài nhiều năm đối với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản - một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
Thuế Suất VAT Áp Dụng Từ 2026
Thuế Suất Cơ Bản
Thuế suất 0%: Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu (trừ một số trường hợp theo quy định)
Thuế suất 5%:
- Nước sạch phục vụ sinh hoạt
- Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật
- Dịch vụ khoa học, công nghệ
- Thức ăn gia súc, gia cầm
Thuế suất 8% (giảm từ 10%, áp dụng đến hết 31/12/2026):
- Hầu hết hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%
- KHÔNG áp dụng cho: viễn thông, tài chính-ngân hàng, bất động sản, kim loại, khai khoáng, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Thuế suất 10%:
- Các nhóm hàng không được giảm xuống 8%
- Áp dụng trở lại từ 01/01/2027 nếu không có chính sách gia hạn
Khấu Trừ Thuế VAT: Điều Kiện Và Rủi Ro
Điều Kiện Được Khấu Trừ VAT Đầu Vào
Để được khấu trừ thuế VAT đầu vào, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện:
1. Có hóa đơn hợp lệ:
- Hóa đơn giá trị gia tăng (hóa đơn đỏ) từ người bán
- Có đầy đủ thông tin: tên, mã số thuế, địa chỉ, thuế suất, tiền thuế
2. Có chứng từ thanh toán:
- Đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên: bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản)
- Chứng từ phải khớp với hóa đơn
3. Phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh:
- Chi phí hợp lý, có liên quan đến hoạt động kinh doanh
- Không phải chi phí cá nhân
4. Đối với xuất khẩu:
- Hợp đồng mua bán với nước ngoài
- Tờ khai hải quan
- Chứng từ vận chuyển
- Chứng từ thanh toán qua ngân hàng
Các Trường Hợp KHÔNG Được Khấu Trừ
Hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế:
- Mua hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế → Không được khấu trừ VAT đầu vào
Chi phí không hợp lý:
- Chi phí cá nhân, không liên quan kinh doanh
- Chi phí không có chứng từ hợp lệ
- Chi phí mua hàng cấm, hàng lậu
Trường hợp đặc biệt:
- Doanh nghiệp sản xuất hàng hóa vừa chịu thuế vừa không chịu thuế → Phải phân bổ thuế đầu vào
Rủi Ro Kê Khai Sai Và Cách Phòng Tránh
Sai Lầm Phổ Biến
1. Kê khai sai thuế suất
Lỗi: Nhầm lẫn giữa thuế suất 5%, 8%, 10% khi lập hóa đơn
Ví dụ: Một doanh nghiệp bán nước sạch (thuế suất 5%) nhưng lại xuất hóa đơn thuế suất 8% → Khách hàng khấu trừ sai → Phải điều chỉnh, xử lý hóa đơn
Cách tránh: Kiểm tra kỹ danh mục hàng hóa, dịch vụ và thuế suất tương ứng trước khi xuất hóa đơn
2. Khấu trừ thuế không đủ điều kiện
Lỗi: Khấu trừ VAT từ hóa đơn không hợp lệ, không có chứng từ thanh toán, hoặc không liên quan hoạt động kinh doanh
Hậu quả: Khi cơ quan thuế kiểm tra, sẽ bị truy thu thuế + phạt chậm nộp 0,03%/ngày + phạt vi phạm hành chính
Cách tránh:
- Kiểm tra kỹ hóa đơn đầu vào trước khi khấu trừ
- Đảm bảo có đầy đủ chứng từ thanh toán
- Lưu trữ chứng từ liên quan
3. Không kê khai đầy đủ doanh thu
Lỗi: Không kê khai một số giao dịch, đặc biệt giao dịch tiền mặt không qua hóa đơn
Rủi ro:
- Cơ quan thuế đối chiếu với sổ sách, báo cáo tài chính, giao dịch ngân hàng
- Cơ quan thuế có quyền ấn định thuế cao hơn thực tế nếu phát hiện doanh thu thực tế lớn hơn doanh thu kê khai
Cách tránh:
- Kê khai đầy đủ, trung thực
- Xuất hóa đơn cho mọi giao dịch
- Sử dụng hóa đơn điện tử để hạn chế sai sót
4. Nhầm lẫn giữa phương pháp trực tiếp và khấu trừ
Đối với hộ kinh doanh:
- Phương pháp trực tiếp (phổ biến): Thuế VAT = (Doanh thu - 500 triệu) x % thuế → Không được khấu trừ VAT đầu vào
- Phương pháp khấu trừ (ít gặp, phải đủ điều kiện): Thuế VAT = VAT đầu ra - VAT đầu vào
Lỗi: Áp dụng phương pháp trực tiếp nhưng vẫn tính khấu trừ VAT đầu vào
Cách tránh: Xác định rõ doanh nghiệp/hộ kinh doanh áp dụng phương pháp nào
Lời Khuyên Thực Tiễn
1. Theo Dõi Doanh Thu Sát Sao
Nếu doanh thu gần ngưỡng 500 triệu, cần lưu ý:
- Nếu vượt ngưỡng → Phải kê khai và nộp thuế VAT từ kỳ kê khai tiếp theo
- Nên dự trù trước tình huống vượt ngưỡng để chuẩn bị hồ sơ, chứng từ
2. Giữ Chứng Từ Đầy Đủ
-Lưu trữ hóa đơn đầu vào và chứng từ thanh toán ít nhất 5 năm
- Sắp xếp theo tháng, quý để dễ tra cứu
- Lưu cả bản giấy và bản điện tử
3. Cập Nhật Quy Định Mới
- Theo dõi các thông tư, nghị định hướng dẫn
- Tham gia các khóa đào tạo của cơ quan thuế
- Tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần
4. Sử Dụng Phần Mềm Kế Toán
- Giảm sai sót thủ công
- Tự động cảnh báo thuế suất, điều kiện khấu trừ
- Dễ dàng đối chiếu, tra cứu
Đại Lý Thuế THtax Đồng Hành Cùng Doanh Nghiệp Và Hộ Kinh Doanh
Đại lý thuế THtax sẵn sàng hỗ trợ:
- Tư vấn xác định đối tượng chịu thuế VAT, đối tượng không chịu thuế
- Hướng dẫn phân loại hàng hóa, dịch vụ và áp dụng đúng thuế suất
- Tư vấn điều kiện được khấu trừ thuế VAT đầu vào
- Rà soát hóa đơn, chứng từ để đảm bảo hợp lệ
- Hỗ trợ kê khai, quyết toán thuế VAT đúng quy định, đúng thời hạn
- Xử lý các vấn đề phức tạp về thuế VAT (hoàn thuế, phân bổ thuế...)
- Đồng hành khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra
THtax cam kết cập nhật kịp thời – chính xác – bám sát quy định pháp luật, giúp khách hàng an tâm tuân thủ và tối ưu nghĩa vụ thuế.
Hệ Thống Văn Phòng
🔹 Trụ sở chính: 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP. Hồ Chí Minh
🔹 VPĐD tại Đà Lạt: 72 Nguyễn Công Trứ, Phường Lâm Viên - Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng
🔹 VPĐD tại Kon Tum: 227 Phan Đình Phùng, Phường Đăk Cấm, Tỉnh Quảng Ngãi
🔹 VPĐD tại TP. HCM: 779 Huỳnh Văn Lũy, Phường Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh
🔹 VPĐD tại Gia Lai: 59 Trường Chinh, Phường An Nhơn Đông, Tỉnh Gia Lai
🔹 VPĐD tại Bảo Lộc: 48/49 Phạm Ngọc Thạch, Phường 1 – Bảo Lộc, Tỉnh Lâm Đồng
🔹 VPĐD tại Hà Nội: Phòng 701, Tòa nhà Kim Ánh, Số 1 ngõ 78, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
CÔNG TY TNHH ĐÀO TẠO & TƯ VẤN THTAX
📌 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP.HCM
📞 0934 518 268 – 0918 774 497
Hệ thống văn phòng :
🔹Trụ sở chính: 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP. Hồ Chí Minh
🔹VPĐD tại Đà Lạt: 72 Nguyễn Công Trứ, Phường Lâm Viên - Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng
🔹VPĐD tại Kon Tum: 227 Phan Đình Phùng, Phường Đăk Cấm, Tỉnh Quảng Ngãi
🔹VPĐD tại TP. HCM: 779 Huỳnh Văn Lũy, Phường Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh
🔹VPĐD tại Gia Lai: 59 Trường Chinh, Phường An Nhơn Đông, Tỉnh Gia Lai
🔹VPĐD tại Bảo Lộc: 48/49 Phạm Ngọc Thạch, Phường 1 – Bảo Lộc, Tỉnh Lâm Đồng
🔹VPĐD tại Hà Nội: Phòng 701, Tòa nhà Kim Ánh, Số 1 ngõ 78, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
CÔNG TY TNHH ĐÀO TẠO & TƯ VẤN THTAX
📌 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP.HCM
📞 0934 518 268 – 0918 774 497