Thuế Có "Theo Kịp" Nền Kinh Tế Số Không?

Thuế Có "Theo Kịp" Nền Kinh Tế Số Không?

Thuế Có "Theo Kịp" Nền Kinh Tế Số Không?

Ngày đăng: 25/02/2026

Bạn nhận tiền từ Upwork, Fiverr, hay chạy shop TikTok. Bạn dạy kèm online, bán khóa học, làm affiliate marketing. Bạn kiếm tiền thật — nhưng bạn có đang đóng thuế không? Và quan trọng hơn: nhà nước có đang nhìn thấy bạn không? Câu trả lời đang thay đổi rất nhanh.

Bài viết mang tính tham khảo thông tin. Nếu bạn có thu nhập từ nhiều nguồn hoặc doanh thu đáng kể, hãy tham vấn chuyên gia của THTax để có tư vấn phù hợp với tình huống cụ thể của bạn.

 


 

Khoảng trống lớn — và không còn được bỏ qua

Trong nhiều năm, kinh tế số tồn tại trong một vùng xám của chính sách thuế. Thu nhập từ freelance qua nền tảng nước ngoài khó truy vết. Cửa hàng online trên Shopee, Lazada thường khai báo doanh thu thấp hơn thực tế. Người sáng tạo nội dung nhận tiền từ YouTube, Facebook — và không ít người coi đó là "thu nhập không tên."

Nhưng khoảng trống đó đang bị thu hẹp.

Cục Thuế Hà Nội và TP.HCM đã công khai các chiến dịch rà soát thu nhập từ mạng xã hội và thương mại điện tử từ năm 2022-2023. Năm 2024-2025, quy mô và công cụ rà soát ngày càng tinh vi hơn — từ việc đối chiếu dữ liệu ngân hàng, đến yêu cầu các sàn thương mại điện tử cung cấp thông tin người bán.

 


 

Chính sách đang thay đổi như thế nào?

Với nền tảng trung gian: Đây là mảnh ghép quan trọng nhất. Thay vì đuổi theo từng cá nhân, nhà nước đang đặt trách nhiệm lên nền tảng. Nghị định 70/2021 và các quy định sau đó yêu cầu sàn thương mại điện tử phải cung cấp dữ liệu người bán cho cơ quan thuế. Một số sàn lớn như Shopee, Lazada đã bắt đầu khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán trong một số trường hợp — mô hình mà nhiều nước đã áp dụng trước đó.

Với freelancer và cá nhân kinh doanh online: Ngưỡng doanh thu 100 triệu đồng/năm để phải đóng thuế không đổi, nhưng cách xác định và kiểm tra đang chặt hơn. Biến động dòng tiền tài khoản cá nhân bất thường ngày càng dễ bị phát hiện — đặc biệt sau khi liên thông dữ liệu ngân hàng và thuế được đẩy mạnh.

Với thu nhập từ nền tảng nước ngoài: Google, Meta, TikTok đã phải đăng ký và nộp thuế nhà thầu tại Việt Nam. Điều đó có nghĩa là khi bạn nhận tiền từ YouTube hay Facebook Ads, phần thuế nhà thầu đã được nền tảng khấu trừ. Nhưng thu nhập freelance qua Upwork hay Payoneer vẫn là trách nhiệm tự khai của cá nhân — và đây vẫn là vùng xám lớn nhất.

 


 

Vậy thuế có "theo kịp" không?

Thành thật mà nói: có, nhưng chưa đồng đều.

Về mặt chính sách văn bản, khung pháp lý đã hình thành. Việt Nam không thiếu quy định — từ Luật Quản lý Thuế sửa đổi, đến các thông tư về thương mại điện tử. Vấn đề nằm ở năng lực thực thi và độ trễ của hạ tầng dữ liệu.

Những người bán hàng triệu đồng mỗi tháng trên Facebook Live vẫn có thể "vô hình" nếu nhận tiền mặt hoặc qua tài khoản người thân. Freelancer nhận USD qua Wise hay Payoneer vẫn khó truy vết hơn người bán hàng trên Shopee. Người có thu nhập từ crypto lại càng phức tạp hơn — chính sách gần như chưa chạm tới.

Nhưng xu hướng rõ ràng là: khoảng cách này đang thu hẹp, không phải mở rộng.

 


 

Bài học thực tế cho người kiếm tiền từ nền kinh tế số

Thứ nhất, đừng nhầm lẫn giữa "chưa bị phát hiện" và "hợp pháp." Dữ liệu tài chính có độ trễ, nhưng không biến mất — và truy thu thuế có thể cộng cả tiền phạt và lãi suất.

Thứ hai, cách đơn giản nhất để bảo vệ bản thân là đăng ký hộ kinh doanh cá thể hoặc mở công ty nếu doanh thu đáng kể. Không chỉ để hợp pháp hóa, mà còn để bạn có thể khấu trừ chi phí một cách chính thức — điều mà cá nhân kinh doanh thuần túy không làm được.

Thứ ba, theo dõi chính sách, đặc biệt là các quy định liên quan đến sàn thương mại điện tử và nền tảng số trong năm 2025-2026. Khả năng cao sẽ có thêm các yêu cầu báo cáo bắt buộc từ phía nền tảng — tương tự mô hình DAC7 của châu Âu.

 


 

Câu hỏi thực sự không phải là "thuế có theo kịp không?"

Mà là: bạn có sẵn sàng trước khi thuế bắt kịp bạn không?

Nền kinh tế số mang lại tự do tài chính thật sự — nhưng tự do đó bền vững hơn khi được xây trên nền minh bạch. Hiểu luật không phải để sợ, mà để biết mình đang đứng ở đâu và nên làm gì tiếp theo.

 


 

 

Hệ thống văn phòng :

🔹Trụ sở chính: 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP. Hồ Chí Minh

🔹VPĐD tại Đà Lạt: 72 Nguyễn Công Trứ, Phường Lâm Viên - Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng

🔹VPĐD tại Kon Tum: 227 Phan Đình Phùng, Phường Đăk Cấm, Tỉnh Quảng Ngãi

🔹VPĐD tại TP. HCM: 779 Huỳnh Văn Lũy, Phường Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh

🔹VPĐD tại Gia Lai: 59 Trường Chinh, Phường An Nhơn Đông, Tỉnh Gia Lai

🔹VPĐD tại Bảo Lộc: 48/49 Phạm Ngọc Thạch, Phường 1 – Bảo Lộc, Tỉnh Lâm Đồng

🔹VPĐD tại Hà Nội: Phòng 701, Tòa nhà Kim Ánh, Số 1 ngõ 78, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội

CÔNG TY TNHH ĐÀO TẠO & TƯ VẤN THTAX

📌 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP.HCM

📞 0934 518 268 – 0918 774 497